DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ NHỎ

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong lòng bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy, khiến diện tích lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất tăng lên khi trẻ đứng. Đây là đặc điểm khá phổ biến trong những năm đầu đời và không phải trường hợp nào cũng được xem là bệnh lý. Việc nhận biết đúng giúp cha mẹ tránh can thiệp không cần thiết, đồng thời phát hiện sớm những trường hợp thực sự ảnh hưởng đến khả năng vận động.

Bàn chân bẹt ở trẻ có phải lúc nào cũng bất thường?

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, lòng bàn chân thường trông phẳng do lớp mô mềm dưới gan bàn chân còn dày, trong khi xương, cơ, gân và dây chằng vẫn đang phát triển. Khi trẻ lớn lên, vòm chân có thể dần rõ hơn cùng với sự hoàn thiện của hệ cơ xương. Quá trình hình thành vòm chân khác nhau ở mỗi trẻ nên không thể chỉ căn cứ vào độ tuổi để kết luận trẻ mắc bàn chân bẹt bệnh lý.

Một số trẻ vẫn có vòm chân thấp khi lớn nhưng không đau, không hạn chế vận động và không gặp vấn đề về dáng đi. Những trường hợp này thường chỉ cần theo dõi. Ngược lại, bàn chân bẹt đi kèm đau, cứng khớp, biến dạng hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt cần được bác sĩ đánh giá cụ thể.

Những nguyên nhân có thể liên quan đến bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt ở trẻ có thể hình thành do nhiều yếu tố. Đặc điểm cấu trúc bàn chân mang tính gia đình là một yếu tố có thể làm tăng nguy cơ. Trẻ có dây chằng mềm, khả năng kiểm soát cơ bàn chân chưa tốt hoặc một số bất thường về xương khớp cũng có thể có vòm chân thấp.

Ngoài ra, thừa cân có thể làm tăng tải trọng lên bàn chân và khiến tình trạng xẹp vòm biểu hiện rõ hơn ở những trẻ có sẵn yếu tố thuận lợi. Một số bệnh lý thần kinh – cơ hoặc bất thường cấu trúc bẩm sinh cũng có thể liên quan đến bàn chân bẹt.

Cha mẹ không nên quy kết tình trạng này chỉ do trẻ đi chân đất hoặc sử dụng giày dép đế phẳng. Sự phát triển tự nhiên, cấu trúc giải phẫu và khả năng hoạt động của hệ cơ xương mới là những yếu tố quan trọng cần được xem xét.

Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt

Khi trẻ đứng thẳng, cha mẹ có thể quan sát phần lòng bàn chân. Nếu vòm chân phía trong gần như không thấy và phần lớn lòng bàn chân áp xuống sàn, đây là dấu hiệu gợi ý cần theo dõi. Gót chân hoặc cổ chân có thể nghiêng bất thường, đặc biệt khi trẻ đứng chịu lực hoặc chạy nhảy.

Một số biểu hiện khác đáng chú ý gồm giày dép mòn lệch, trẻ thường xuyên than đau hoặc mỏi bàn chân, cổ chân, cẳng chân hay đầu gối. Trẻ cũng có thể nhanh mệt khi đi bộ, khó chạy trong thời gian dài hoặc thường xuyên vấp ngã.

Cha mẹ có thể tham khảo dấu chân bằng cách làm ướt lòng bàn chân rồi cho trẻ bước lên giấy hoặc mặt phẳng sạch. Dấu chân hiện gần như toàn bộ lòng bàn chân có thể gợi ý vòm chân thấp. Tuy nhiên, đây chỉ là phương pháp sàng lọc đơn giản, không đủ để xác định trẻ có bàn chân bẹt bệnh lý.

Bàn chân bẹt có ảnh hưởng đến vận động không?

Bàn chân bẹt không đồng nghĩa chắc chắn sẽ gây biến chứng. Ở trẻ không có triệu chứng, khả năng vận động thường vẫn bình thường. Tuy nhiên, nếu vòm chân thấp kết hợp với lệch trục bàn chân hoặc kiểm soát vận động kém, cơ thể có thể phải điều chỉnh cách đứng và bước đi để duy trì thăng bằng.

Trong một số trường hợp, trẻ có thể bị đau gan bàn chân, đau gót, mỏi chân hoặc khó chịu sau khi vận động kéo dài. Sự thay đổi cơ học của chi dưới cũng có thể làm tăng tải lên cổ chân, đầu gối hoặc các vùng khác, nhưng mức độ ảnh hưởng ở mỗi trẻ không giống nhau.

Điều trị bàn chân bẹt ở trẻ như thế nào?

Không phải trẻ nào có bàn chân bẹt cũng cần điều trị. Nếu bàn chân mềm dẻo, không đau và trẻ vẫn vận động bình thường, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi định kỳ để đánh giá quá trình phát triển.

Khi trẻ có triệu chứng hoặc chức năng vận động bị ảnh hưởng, phương pháp can thiệp có thể bao gồm bài tập tăng cường cơ bàn chân, cổ chân và cẳng chân, kéo giãn phù hợp, điều chỉnh hoạt động hoặc sử dụng dụng cụ hỗ trợ theo chỉ định chuyên môn. Mục tiêu chủ yếu là giảm triệu chứng, cải thiện chức năng và khả năng chịu lực, không phải trường hợp nào cũng có thể tạo lại vòm chân hoàn toàn.

Nếu trẻ đau kéo dài, chỉ bị bẹt một bên, bàn chân cứng, biến dạng rõ hoặc dáng đi ngày càng bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa. Đánh giá đúng nguyên nhân và mức độ sẽ giúp lựa chọn phương pháp phù hợp, tránh bỏ sót bệnh lý cần điều trị cũng như hạn chế những can thiệp không cần thiết.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày chữa bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.