BÀN CHÂN PHẲNG LÀ GÌ? BÀN CHÂN PHẲNG CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỨC KHỎE KHÔNG?

Bàn chân phẳng là gì?

Bàn chân phẳng, còn được gọi là bàn chân bẹt, là tình trạng vòm cong tự nhiên ở mặt trong bàn chân thấp hoặc gần như không rõ khi đứng. Ở bàn chân bình thường, vòm chân tạo ra một khoảng cong giữa lòng bàn chân và mặt đất. Cấu trúc này góp phần nâng đỡ trọng lượng cơ thể, hấp thụ lực tác động và phân bổ áp lực trong quá trình đứng, đi bộ hoặc chạy.

Khi vòm bàn chân bị hạ thấp, phần lớn lòng bàn chân có thể tiếp xúc với mặt sàn. Một số trường hợp bàn chân còn có xu hướng đổ vào trong khi chịu trọng lượng, từ đó làm thay đổi cách đặt chân và phân bố lực lên cổ chân, đầu gối hoặc các vùng khác của chi dưới.

Bàn chân phẳng có thể xuất hiện từ nhỏ và không phải trường hợp nào cũng gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, vòm bàn chân chưa phát triển hoàn chỉnh nên lòng bàn chân thường trông khá phẳng. Khi trẻ lớn lên, vòm chân có thể dần hình thành rõ hơn. Nhiều trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt nhưng không đau và vẫn vận động bình thường.

Nguyên nhân gây bàn chân phẳng

Bàn chân phẳng có thể bắt nguồn từ đặc điểm cấu trúc bẩm sinh hoặc yếu tố di truyền. Ở trẻ nhỏ, tình trạng này thường liên quan đến quá trình phát triển tự nhiên của xương, cơ và dây chằng.

Ở người trưởng thành, vòm bàn chân có thể hạ thấp dần do chấn thương, sự suy yếu của gân và dây chằng nâng đỡ bàn chân hoặc những thay đổi liên quan đến tuổi tác. Tăng cân cũng có thể làm gia tăng tải trọng lên bàn chân, khiến các cấu trúc nâng đỡ vòm phải chịu nhiều áp lực hơn.

Một số trường hợp bàn chân phẳng có thể liên quan đến sự thay đổi trục của chi dưới. Khi bàn chân nghiêng vào trong quá mức, lực tác động lên cổ chân và đầu gối có thể thay đổi. Nếu tình trạng này đi kèm đau hoặc hạn chế vận động, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân cụ thể.

Bàn chân phẳng có ảnh hưởng đến sức khỏe không?

Không phải ai có bàn chân phẳng cũng gặp vấn đề sức khỏe. Nếu không đau, không hạn chế vận động và không có biến dạng tiến triển, tình trạng này có thể không cần điều trị đặc hiệu.

Ngược lại, một số người có thể xuất hiện đau ở lòng bàn chân, vùng vòm hoặc gót chân sau khi đi bộ, chạy hoặc đứng lâu. Bàn chân cũng có thể nhanh mỏi và cảm giác khó chịu có thể lan lên mắt cá chân hoặc đầu gối.

Một dấu hiệu khác là bàn chân có xu hướng đổ vào trong khi đi lại, khiến dáng đi thay đổi. Giày dép có thể bị mòn không đều do lực tác động phân bố lệch. Ở trẻ em, cha mẹ nên chú ý nếu trẻ thường xuyên kêu đau chân, nhanh mỏi khi vận động hoặc có dáng đi bất thường.

Chẩn đoán bàn chân phẳng

Bác sĩ thường bắt đầu bằng việc quan sát bàn chân khi người bệnh đứng và đi lại. Hai bàn chân có thể được kiểm tra từ nhiều góc độ để đánh giá vòm chân, vị trí gót và mức độ nghiêng vào trong. Người bệnh cũng có thể được yêu cầu kiễng chân để kiểm tra khả năng hình thành lại của vòm bàn chân.

Trong trường hợp cần đánh giá sâu hơn, bác sĩ có thể chỉ định phương tiện chẩn đoán hình ảnh phù hợp. X-quang giúp khảo sát cấu trúc xương, trong khi siêu âm hoặc cộng hưởng từ có thể được sử dụng khi cần đánh giá gân, dây chằng và các mô mềm. Không phải tất cả người có bàn chân phẳng đều cần thực hiện các xét nghiệm hình ảnh.

Cách cải thiện và điều trị bàn chân phẳng

Nếu bàn chân phẳng không gây triệu chứng, việc theo dõi thường có thể được ưu tiên. Khi xuất hiện đau hoặc khó chịu, các dụng cụ hỗ trợ vòm bàn chân có thể giúp phân bổ áp lực và tạo cảm giác dễ chịu hơn khi vận động. Những dụng cụ này chủ yếu hỗ trợ kiểm soát triệu chứng và không phải lúc nào cũng có khả năng thay đổi hoàn toàn cấu trúc bàn chân.

Các bài tập kéo giãn gân gót, cơ bắp chân và tăng cường nhóm cơ bàn chân có thể giúp cải thiện độ linh hoạt, sức mạnh và khả năng nâng đỡ. Vật lý trị liệu cũng có thể được áp dụng nhằm cải thiện chức năng bàn chân, tư thế và cách di chuyển.

Lựa chọn giày vừa vặn, có khả năng nâng đỡ phù hợp cũng giúp giảm áp lực lên bàn chân trong sinh hoạt hằng ngày. Với người thừa cân, kiểm soát cân nặng hợp lý có thể góp phần giảm tải cho bàn chân và các khớp ở chi dưới.

Trong trường hợp biến dạng nghiêm trọng, đau kéo dài hoặc các phương pháp bảo tồn không đạt hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật. Đây thường là lựa chọn sau cùng và cần được chỉ định dựa trên nguyên nhân, mức độ tổn thương cũng như ảnh hưởng thực tế đến khả năng vận động.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày cho bé bị bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.