BÀN CHÂN PHẲNG Ở TRẺ EM VÀ NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH

Bàn chân phẳng, còn được gọi là bàn chân bẹt, là tình trạng vòm bàn chân thấp hoặc không tạo được khoảng lõm rõ ràng ở mặt trong bàn chân. Ở người có cấu trúc bàn chân bình thường, vòm chân giúp phân bổ trọng lượng, hấp thu lực tác động và hỗ trợ cơ thể giữ thăng bằng khi đứng, đi bộ hoặc chạy. Khi vòm chân hạ thấp, phần lòng bàn chân có thể tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn bình thường.

Bàn chân phẳng có thể xuất hiện ở trẻ em và người trưởng thành. Đặc biệt, ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, vòm bàn chân chưa phát triển hoàn chỉnh nên hình dáng bàn chân phẳng thường là hiện tượng sinh lý. Khi trẻ lớn dần, vòm chân thường trở nên rõ hơn. Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn duy trì bàn chân phẳng hoặc xuất hiện bất thường trong quá trình phát triển cần được theo dõi.

Đặc điểm của bàn chân phẳng

Dấu hiệu dễ nhận thấy là khi đứng, phần giữa lòng bàn chân gần như áp sát mặt sàn và khoảng lõm của vòm chân rất khó quan sát. Một số người vẫn có vòm bàn chân nhưng vòm thấp, chỉ trở nên rõ ràng hơn khi không chịu trọng lượng.

Ở một số trường hợp, bàn chân có thể xoay vào trong hoặc gót chân nghiêng ra ngoài khi đứng. Theo thời gian, cách đặt chân và hướng mũi chân cũng có thể thay đổi. Tuy nhiên, không phải người có bàn chân phẳng đều xuất hiện đau nhức hoặc hạn chế vận động. Nhiều trường hợp không có triệu chứng và chỉ được phát hiện khi kiểm tra bàn chân vì một nguyên nhân khác.

Điều này khiến bàn chân phẳng đôi khi bị bỏ qua trong thời gian dài. Khi cấu trúc hoặc chức năng bàn chân thực sự bị ảnh hưởng, người bệnh có thể bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu rõ ràng hơn.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Bàn chân phẳng có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau. Ở trẻ em, tình trạng này thường gắn với quá trình phát triển tự nhiên của hệ xương, cơ và dây chằng. Trẻ càng nhỏ thì vòm bàn chân càng khó quan sát rõ.

Một số trẻ vẫn có bàn chân phẳng khi lớn lên do đặc điểm cấu trúc bẩm sinh hoặc yếu tố di truyền. Sự lỏng lẻo của dây chằng, độ linh hoạt khớp cao và một số rối loạn ảnh hưởng đến mô liên kết cũng có thể làm giảm khả năng nâng đỡ vòm chân.

Ngoài ra, một số bệnh lý liên quan đến hệ thần kinh, cơ hoặc xương có thể ảnh hưởng đến chức năng bàn chân. Thừa cân, béo phì cũng làm tăng tải trọng lên bàn chân và có thể góp phần khiến vòm chân chịu áp lực lớn hơn.

Ở người trưởng thành, bàn chân phẳng có thể xuất hiện sau chấn thương ở bàn chân hoặc cổ chân, tổn thương gân và dây chằng, thay đổi do tuổi tác hoặc một số bệnh lý khớp. Vì vậy, bàn chân từng có vòm bình thường nhưng sau đó bị hạ thấp cũng cần được đánh giá nguyên nhân.

Bàn chân phẳng ở trẻ em

Trong những năm đầu đời, cha mẹ không nên quá lo lắng nếu thấy lòng bàn chân của trẻ phẳng. Vòm chân thường phát triển dần trong quá trình trẻ lớn lên và vận động. Việc trẻ có bàn chân phẳng ở giai đoạn tập đi chưa đồng nghĩa với một bệnh lý cần điều trị.

Tuy nhiên, phụ huynh nên chú ý nếu trẻ có dáng đi bất thường, thường xuyên vấp ngã, nhanh mỏi, không muốn chạy nhảy hoặc than đau ở bàn chân, cổ chân hay đầu gối. Những biểu hiện này có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau và cần được kiểm tra thay vì tự xác định nguyên nhân.

Nếu trẻ có dị tật cấu trúc bẩm sinh hoặc bàn chân phẳng gây ảnh hưởng đến chức năng vận động, bác sĩ có thể lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp dựa trên mức độ và nguyên nhân.

Hướng xử lý bàn chân phẳng

Phần lớn trường hợp bàn chân phẳng không gây đau hoặc hạn chế vận động thì không cần can thiệp tích cực. Việc theo dõi sự phát triển của bàn chân và duy trì hoạt động thể chất phù hợp thường là điều quan trọng.

Các bài tập tăng cường cơ bàn chân, cổ chân và điều chỉnh hoạt động có thể được áp dụng khi có chỉ định. Một số trường hợp có thể sử dụng dụng cụ hỗ trợ vòm chân nhằm cải thiện sự phân bố lực và giảm triệu chứng.

Nếu bàn chân phẳng xuất hiện cùng đau kéo dài, biến dạng tiến triển hoặc hạn chế vận động, người bệnh nên được đánh giá chuyên môn. Những trường hợp có bất thường cấu trúc nghiêm trọng có thể cần phương pháp điều trị chuyên sâu hơn. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong một số tình huống cụ thể khi các biện pháp bảo tồn không mang lại hiệu quả phù hợp.

Việc phát hiện và theo dõi sớm giúp phân biệt bàn chân phẳng sinh lý với những trường hợp có ảnh hưởng đến chức năng, từ đó tránh can thiệp không cần thiết và có hướng xử lý phù hợp khi thực sự cần.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng dép cho bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.